Aktualności
samorządowe

środa 17.05.2017

Kategoria
Wiadomości z Powiatu

Uwaga na kleszcze!

powiększ tekst A A A

Wiosna i miesiące letnie to czas, kiedy częściej przebywamy na świeżym powietrzu, chodzimy na spacery do lasu czy do parku. To również czas, kiedy jesteśmy bardziej narażeni na kontakt z kleszczami, które mogą przenosić groźne dla zdrowia choroby. Najczęstsze z nich to borelioza i odkleszczowe zapalenie mózgu. Dlatego tak ważne jest, by uniknąć ukąszenia przez te pajęczaki, a jeśli już do niego dojdzie, właściwie zareagować.

Kleszcze rozpoczynają swoją aktywność sezonową, gdy temperatury w ciągu doby przekroczą 5-7°C i jest wilgotno. Począwszy od marca po przebudzeniu ze snu zimowego muszą znaleźć żywiciela. Aktywność życiowa kleszczy jest związana również ze zmianami temperatury w cyklu dobowym. Jest większa w godzinach porannych i wieczornych, najniższa zaś w godzinach południowych, zwłaszcza w okresie letnim w czasie upałów ponieważ kleszcze ograniczają aktywność przy wysokich temperaturach. Dlatego też pierwszy szczyt aktywności sezonowej przypada na marzec-czerwiec, drugi zaś przypada we wrześniu. Aktywność kleszczy kończy się z chwilą obniżenia średniej temperatury powietrza poniżej 5-7°C, co zazwyczaj w Polsce przypada w październiku i listopadzie. Sezon aktywności może być zaburzony poprzez anomalie występujące w przyrodzie, kleszcza można spotkać nawet w grudniu, gdy temperatury dobowe przekroczą 5-7°C.

tl_files/content/aktualnosci/2017/05_Maj/17_Uwaga_na_kleszcze/Kleszcz-cz-3-infografika.jpgKleszcze uwielbiają wilgotne lasy, zwłaszcza liściaste. Jednak praktycznie nigdy nie bytują wyżej niż 1,5 metra nad ziemią, a najczęściej znajdziemy je po prostu na wysokich trawach lub w krzakach. Bardzo chętnie bytują na paprociach, w wysokich trawach, czarnym bzie i leszczynie. Najczęściej gromadzą się na skraju łąk i zarośli. Ale trzeba pamiętać, że zagrożenie ukąszeniem kleszcza dotyczy także przydomowych ogródków, sadów czy parków miejskich.

Kleszcze stanowią realne zagrożenie dla zdrowia zarówno dzieci, jak i dorosłych. Ponieważ ukłucie często nie zostaje zauważone przez człowieka, z powodu właściwości znieczulających śliny kleszczy, bardzo ważne, aby podejmować właściwe działania profilaktyczne.

Borelioza

Borelioza jest chorobą przewlekłą, która może nawet doprowadzić do śmierci. Nie można więc bagatelizować jej objawów, choć trzeba przyznać, że nie zawsze łatwo je rozpoznać, często bywają bowiem niecharakterystyczne.

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów boreliozy jest rumień wędrujący, który nazywa się również „bawolim okiem". Występuje on w miejscu ukąszenia kleszcza od trzech dni do trzech tygodni po zarażeniu się boreliozą. Cztery tygodnie później jednak znika, niezależnie od tego czy podjęte zostało leczenie. Najpierw jest rozchodzącą się promieniście czerwoną plamką, z jasnym środkiem. Przypomina właśnie oko lub tarczę o średnicy ok. 5 cm. Powiększa się, aż w końcu zaczyna zanikać i po miesiącu nie ma po nim śladu.

Rumień wędrujący to jednak nie wszystkie objawy boreliozy. Towarzyszy mu też znacznie gorsze samopoczucie, związane ze stanem podgorączkowym lub gorączką. Występują również bóle stawów, które mogą być nawracające, jeśli borelioza będzie miała charakter przewlekły.

Borelioza przewlekła objawia się gorączką i dreszczami, ale przede wszystkim chronicznym zmęczeniem, osłabieniem oraz zmniejszeniem masy ciała. Pojawia się przy niej również sporo powikłań, do których należą między innymi bóle ścięgien, obrzęki mięśni, a także sztywność karku czy stawów. Może też wystąpić niedowład kończyn, problemy z koncentracją, wysławianiem się czy wahania nastrojów. Chorujący na boreliozę przewlekłą miewają również kłopoty z widzeniem czy skórą oraz włosami, które mogą wypadać.

tl_files/content/aktualnosci/2017/05_Maj/17_Uwaga_na_kleszcze/Rumien wedrujacy.jpg

Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Erythema_migrans_-_erythematous_rash_in_Lyme_disease_-_PHIL_9875.jpg

Najważniejsze jest bowiem to, by nie dopuścić do powikłań boreliozy. Mogą one bowiem być znacznie bardziej groźne, niż sama choroba. Prowadzą do często nieodwracalnych zmian w układzie krwionośnym, nerwowym, ruchowym, a także zmian skórnych. Borelioza może również przekształcić się w zapalenie opon mózgowych, które można rozpoznać po wysokiej gorączce, sięgającej nawet 40 stopni Celsjusza, bólu gardła, kaszlu, nudnościach i bólu głowy.

Jak podają statystyki łącznie w Polsce w roku 2015 r. zarejestrowano 13 625 przypadków zachorowań na boreliozę (analizując liczbę zachorowań na terenie poszczególnych województw, województwo małopolskie zajmuje drugie miejsce z liczbą zachorowań 1 727). Rzeczywistych zachorowań jest jednak wielokrotnie więcej, a zaniżone statystyki wynikają z faktu, iż większość objawów boreliozy nie jest charakterystyczna i powoduje to trudności w właściwym diagnozowaniu tej choroby.

 Więcej informacji na temat boreliozy znajduje się na stronie: http://wyleczborelioze.pl/
oraz http://www.borelioza.org

Kleszczowe zapalenie mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba wirusowa, która atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Choroba ta ma dwie swoje fazy. Faza pierwsza zwiastunowa, którą bardzo łatwo jest pomylić z grypą, bo w tym okresie występuje gorączka, nudności i biegunka. Zazwyczaj mija sama z siebie po okresie kilku dni. Jeżeli jednak nie minie, to nadchodzi faza druga – neuroinfekcji. Faza neuroinfekcji przebiega już w sposób o wiele groźniejszy, może dojść do zapalenia mózgu, móżdżku, opon mózgowo-rdzeniowych lub rdzenia kręgowego. Choroba ustępuje po kilku tygodniach, ale jej powikłania – niedowład, brak czucia lub problemy z pamięcią, mogą się utrzymywać jeszcze przez okres kilku miesięcy. Śmiertelność wynosi około jednego procenta chorych.

tl_files/content/aktualnosci/2017/05_Maj/17_Uwaga_na_kleszcze/Kleszcze - ULOTKA.jpg

Jak się chronić i zapobiegać zakażeniom?

  • Przed atakiem kleszcza można się uchronić zakładając podczas pieszych wędrówek po zalesionych terenach czy innych miejscach bytowania kleszczy odpowiednie nakrycie głowy, a na ciało odzież, która przylega do ciała. Odpowiedni w takim przypadku jest długi rękaw bluzki oraz długie nogawki spodni, skarpety, zakryte buty. Nie warto jest odsłaniać zbyt dużych powierzchni ciała tylko w związku z tym, że na zewnątrz panuje wysoka temperatura.
  • Jeśli strój będzie w jasnych kolorach, łatwiej dostrzeżemy intruza.
  • Należy unikać gęstych zarośli i krzewów, starając się poruszać po wyznaczonych ścieżkach. Nie powinno się kłaść bezpośrednio na trawie i siadać na zwalonych pniach drzew.
  • Warto zaopatrzyć się w środki odstraszające kleszcze i zastosować na skórę przed wyjściem w plener. Zwłaszcza w okolicach obuwia, nogawek, rąk, szyi i głowy (omijaj twarz, oczy, usta). Preparaty stosuj zgodnie z zaleceniami producenta - nie należy wydłużać odstępów czasu pomiędzy ich stosowaniem, ponieważ ochrona staje się wtedy nieskuteczna.
  • Należy pamiętać, że zwykle nie czuć ukąszenia przez kleszcza, gdyż posiadają one w swojej ślinie specjalne substancje znieczulające, dlatego też:
  • Po wizycie w lesie lub innym miejscu bytowania kleszczy należy dokładnie obejrzeć całe ciało, szczególnie okolice dobrze ukrwione (głowę, szyję, pachy, pachwiny, zgięcia podkolanowe) oraz ubrania.
  • Wstępne oględziny należy zrobić jeszcze przed wejściem do domu, ponieważ kleszcze przyniesione w ubraniu do domu potrafią przeżyć w pomieszczeniach wiele miesięcy.

tl_files/content/aktualnosci/2017/05_Maj/17_Uwaga_na_kleszcze/KLESZCZE-ochrona.jpg

  • Po zauważeniu kleszcza, należy jak najszybciej go usunąć. Najlepiej zrobić to w rękawiczkach, pęsetą kosmetyczną o wąskich końcach tak, by usunąć pasożyta w całości. Należy jednak uważać, aby nie chwytać i nie ściskać pęsetą miękkiej części ciała kleszcza (w przypadku kleszczy dłużej żerujących jest ona wyraźnie nabrzmiała od pobranej krwi). Kleszcza chwytamy więc za twardą nasadę narządów gębowych, która tkwi bezpośrednio przy skórze i pociągamy ku górze zdecydowanym ruchem, pamiętając by jak najmniej przy nim manipulować lub zgniatać. W aptece można kupić specjalne kleszczołapki, które są łatwe w obsłudze i działają na zasadzie pompki ssącej.
  • Pamiętaj, by miejsce po ugryzieniu zdezynfekować choćby spirytusem salicylowym i umyć ręce. W razie wystąpienia zaczerwienienia należy udać się do lekarza.
  • Błędem jest smarowanie pajęczaka tłuszczem, kremem (by się udusił), bo wtedy wbija się mocniej w skórę, a w odruchu wymiotnym może wypluć do ranki krew wraz z zarazkami. Nie należy też go wykręcać, przypalać, smarować lakierem do paznokci.
  • Gdy usunięcie kleszcza sprawia trudności lub nie mamy w tym wprawy, należy zwrócić się o pomoc do lekarza, ale należy pamiętać że jak najwcześniejsze usunięcie kleszcza znacząco zmniejsza ryzyko ewentualnego zakażenia. Ocenia się, że nawet w przypadku, gdy kleszcz był zakażony to – w przypadku usunięcia go ze skóry do 12 godzin od momentu ukąszenia – liczba krętków boreliozy, która przedostanie się do organizmu człowieka będzie zbyt mała, aby spowodować zakażenie.
  • Warto pomyśleć o szczepieniu ochronnym przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu. Przed innymi chorobami przenoszonymi przez kleszcze niestety nie ma takiego zabezpieczenia.
  • Jeśli miejsce po ukąszeniu kleszcza budzi twoje obawy, jest zaczerwienione lub masz gorączkę – koniecznie udaj się do lekarza!
  • Zadbaj o zwierzęta domowe (kot, pies) – zwierzęta wypuszczane do ogrodu lub w trakcie spaceru mogą złapać kleszcze i przynieść na sobie do domu.

Główny Inspektor Sanitarny przygotował krótki film, który w prosty sposób pokazuje co należy, a czego nie można robić, w przypadku ukąszenia. Koniecznie obejrzyj!

źródło: www. gis.gov.pl; http://wyleczborelioze.pl/DJ/mags