Informacje o Powiecie

Zalipie - "Malowana Wieś"


Zalipie - Wieś położona na Powiślu Dąbrowskim, której osobliwością jest pielęgnowany z pokolenia na pokolenie zwyczaj malowania domów i wnętrz mieszkalnych w oryginalne motywy kwiatowe. Malowidła wykonywano także na zewnętrznych ścianach budynków, studniach i płotach.

Za odkrywcę nieznanego ośrodka twórczości ludowej uważa się Władysława Hicla, miłośnika i znawcę kultury ludowej. Badania etnograficzne dowodzą, że całe zjawisko wzięło swój początek od prostych, jasnych "pacek" które rozwinęły się w dwukolorowe, a potem w coraz wspanialsze kwiaty.

Kobiety przyozdabiały ściany, powały, okna, wszystko co tylko było w izbie. Tradycyjnie haftowane stroje i tkaniny to również domena artystek z Zalipia. Początkowo do malowania używały farb w proszku, które mieszały z mlekiem lub pokostem, zamiast pędzla używały najczęściej brzozowego patyka namoczonego i rozstrzępionego na końcu. Aktualnie malarki używają pędzli i farb artystycznych.

Należy podkreślić, że artystki ludowe oprócz malowanek na ścianach wykonują oryginalne naklejanki z łusek szyszki, pająki misternie wykonane ze słomy i kolorowej bibuły, pisanki i palmy wielkanocne, wieńce dożynkowe, kwiaty bibułkowe. W Zalipiu i okolicy spotkać można wiele malowanych zagród, a w samym Zalipiu jest ich około 20. Prace zalipianek były eksponowane na różnych wystawach w kraju i za granicą. W Domu Malarek można oglądać ekspozycję sztuki ludowej oraz bogato zdobioną ceramikę.

Sztuka zalipiańska przetrwała dzięki wielkim osobliwościom, jak Felicja Curyłowa, której zagroda jest od 1987 roku udostępniona turystom jako oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Malowana zagroda jeszcze za życia jej gospodyni (1904-1974) była traktowana jak żywe muzeum i przez lata odwiedzana przez turystów z całego świata. Zagroda do dzisiaj jest zachowana w nienaruszonej postaci. Położona jest przy jednej z głównych dróg Zalipia w części wsi zwanej Nowiny.

Prace zalipiańskich artystek można podziwiać m.in. w Zagrodzie Felicji Curyłowej oraz w Domu Malarek w Zalipiu. Ich malowanie jest znane w całym kraju i za granicą. Ozdobiły one m.in. hotel Marion w Warszawie, salę dziecięcą na statku Batory i kawiarnię „Zalipianka" w Krakowie przy ul. Szewskiej. Co roku w Zalipiu już od ponad 40 lat organizowany jest konkurs pod nazwą „Malowana Chata" na najlepiej wymalowaną zagrodę.

Działalność Domu Malarek oraz prowadzone zajęcia warsztatowe wpływają na zainteresowanie malowankami dzieci i młodzieży. Jest to żywa tradycja stanowiąca o odrębności regionu Powiśla Dąbrowskiego.

Po śmierci Felicji Curyłowej zagroda została zakupiona przez "Cepelię'' i w 1978 r. przekazana Muzeum Okręgowemu w Tarnowie.
W 1981 r. przeniesiono do tej zagrody z innej części wsi budynek z XIX w.
Wnętrze domu również zdobione ornamentami wykonanymi przez F. Curyłową, a ponadto wycinankami i malowankami na papierze. Mieszkanie wyposażone w oryginalne meble oraz narzędzia rolnicze, sprzęty, naczynia, elementy stroju ludowego, oleodruki i pamiątki po zmarłej artystce.

Muzeum Zagroda Felicji Curyłowej w Zalipiu znalazło się na liście "Bezpiecznych przystani dla rowerzystów w Małopolsce". Obiekt uzyskał certyfikat "Przyjazny Rowerom". Jest to standard i system certyfikacji obiektów turystycznych i innych obiektów promujących zrównoważony transport uwzględniający specyficzne potrzeby rowerzystów i turystów rowerowych.

 

Zagroda Felicji Curyłowej w Zalipiu - filia Muzeum Etnograficznego

33-210 Olesno
Zalipie 135
tel. +48 14 6411912
Opiekun: Wanda Racia
http://www.muzeum.tarnow.pl/oddzialy.php?id=6

 

Dom Malarek w Zalipiu

33 - 264 Ćwików
tel: (0 14) 641 19 38
e-mail: dommalarek@interia.pl


powiększ tekst A A A